همه آنچه باید درباره ورم لوزه بدانید – مجله سلامت دکترتو

ورم لوزه (تونسیلیت) یکی از شایع‌ترین مشکلات گوش، حلق و بینی است که با التهاب و تورم لوزه‌های کامی همراه است و اغلب در کودکان و نوجوانان دیده می‌شود. این وضعیت می‌تواند ناشی از عفونت‌های ویروسی (مانند سرماخوردگی) یا باکتریایی (به‌ویژه استرپتوکوک گروه A) باشد و علائمی مانند گلودرد شدید، مشکل بلع، تب و پلاک‌های سفید روی لوزه‌ها ایجاد کند. ورم لوزه درمان‌نشده می‌تواند به عوارضی مانند آبسه پريتونسیلار یا روماتیسم قلبی منجر شود. این مقاله از دکترتو با هدف بررسی دقیق علل، علائم هشداردهنده، روش‌های تشخیص و درمان‌های خانگی و پزشکی ورم لوزه تدوین شده است تا بیماران بتوانند به‌موقع اقدام کنند و از عوارض جدی پیشگیری شود.

ورم لوزه چیست؟

عفونت عامل التهاب یا ورم لوزه در کناره‌های گلو و در انتهای حلق است. لوزه‌ها به صورت دو لایه بافتی بیضی‌شکل در پشت گلو قرار دارند. آنها در واقع بخشی از سیستم ایمنی بدن هستند و به دام انداختن میکروب‌های بیماری زا کمک می‌کنند. در صورت آلودگی لوزه‌ها، متورم و دردناک می‌شوند، در حدی که شاید بلعیدن یا آشامیدن را دردناک کنند. به این شرایط ورم لوزه می‌گویند.

اصطلاح پزشکی برای التهاب لوزه، تونسیلوفارنژیت است، اما اکثر مردم به آن گلودرد می‌گویند. البته گاهی اوقات، لوزه‌ ها می‌توانند بزرگ شوند و عفونی نشوند. با این حال، بیشتر اوقات عفونتی وجود دارد که باعث شده آنها بزرگتر از حد معمول باشند.

ورم لوزه بیشتر در کودکان و نوجوانان شایع است، اما می‌تواند افراد در هر سنی را تحت تاثیر قرار دهد. اکثر افراد حداقل یک بار در طول زندگی خود دچار التهاب و ورم لوزه می‌شوند.

انواع ورم لوزه

ورم لوزه را می‌توان بر اساس علت و از همه مهم‌تر بازه زمانی که بیماری طول می‌کشد، دسته‌بندی کرد. این ورم‌ها می‌توانند کوتاه‌مدت و گذرا باشند یا طولانی و مزمن شده و زندگی روزمره را تحت تأثیر قرار دهند. شناخت انواع ورم لوزه به تشخیص صحیح و انتخاب درمان مناسب کمک می‌کند. به صورت کلی، سه نوع اصلی ورم لوزه ها شامل موارد زیر می‌شود:

علائم ورم لوزه

علائم اصلی ورم لوزه، التهاب و تورم لوزه ها است که گاهی اوقات به‌اندازه‌ای شدید است که تنفس از طریق دهان را دشوار می‌کند. سایر علائم عبارت‌اند از:

• درد یا حساسیت گلو
• تب
• لوزه‌های قرمز
• پوشش یا لکه‌های سفید یا زرد روی لوزه‌ها
• تاول یا زخم‌های دردناک در گلو
• سردرد
• بی‌اشتهایی
• درد گوش
• بلع ناراحت‌کننده یا دردناک
• غدد متورم در گردن یا فک
• تب و لرز
• بوی بد دهان
• صدای گرفته یا خفه
• سفتی گردن
• احساس ناخوشی عمومی
• احساس بیماری یا استفراغ
• درد شکم

علائم ورم لوزه در کودکان

ورم لوزه در کودکان به مراتب شایع‌تر است و ممکن است علائم متفاوتی در آنها ایجاد کند. شایع‌ترین نشانه های ورم لوزه در کودکان شامل موارد زیر است:

• ناراحتی معده
• استفراغ
• درد معده
• آبریزش دهان
• عدم تمایل به خوردن یا بلعیدن
• تنفس از طریق دهان به جای بینی در بیشتر مواقع
• تنفس پر سر و صدا در طول روز
• خروپف در شب

علائم ورم لوزه کلافه‌ات کرده؟

برای ارزیابی فوری نوبت بگیر.

پزشک گوش و حلق و بینی

علت ورم لوزه

علت ورم لوزه معمولاً عفونت لوزه ویروسی یا باکتریایی است که سیستم ایمنی بدن را تحریک می‌کنند و باعث تورم لوزه ها می‌شوند. در بیشتر موارد علت ورم لوزه، عفونت ویروسی است. شایع‌ترین ویروس‌هایی که می‌توانند باعث التهاب و بزرگ شدن لوزه‌ها شوند، شامل ویروس‌های زیر می‌شوند:

• آدنوویروس‌ها
• ویروس آنفولانزا
• ویروس اپشتین بار
• ویروس‌های پاراآنفلوآنزا
• آنتروویروس‌ها
• ویروس هرپس سیمپلکس
• HIV

همیشه دلیل عفونت و ورم لوزه ها، عامل ویروسی نیست. عفونت باکتریایی هم می‌تواند باعث تورم لوزه‌ها شود. یکی از شایع‌ترین عفونت‌های باکتریایی که باعث ورم لوزه می‌شود، باکتری استرپتوکوک است که می‌تواند باعث گلودرد چرکی استرپتوکوکی شود. به‌طورکلی، ورم لوزه ویروسی شدت کمتری دارد و شایع‌تر از ورم لوزه باکتریایی است. این نوع بیماری نباید با آنتی بیوتیک درمان شود.

آلرژی و ورم لوزه

همیشه لوزه‌های متورم و ملتهب عفونی نیستند. آلرژی یکی دیگر از عواملی است که می‌تواند باعث ورم لوزه‌ها شود. لوزه‌ها علاوه بر ویروس‌ها و باکتری‌ها، یک سد دفاعی در برابر آلرژن‌ها و ذرات گردوغبار هم هستند. در نتیجه محرک‌های محیطی از جمله گردوغبار، آلرژن‌ها و آلودگی نیز می‌توانند باعث سوزش و التهاب گلو شوند. در واقع، لوزه اولین سد دفاعی شما در مبارزه با میکروب‌ها است.

وقتی سیستم ایمنی بدن شما با یک آلرژن مانند گرده، شوره حیوانات خانگی و غیره تماس پیدا می‌کند، آن را به عنوان تهدیدی برای بدن می‌بیند و آنتی‌بادی‌هایی را برای مبارزه با آن آزاد می‌کند. نحوه واکنش بدن شما به آلرژن می‌تواند باعث التهاب لوزه‌ها شود.

تشخیص ورم لوزه

برای تشخیص ورم لوزه ابتدا پزشک یک معاینه فیزیکی را انجام می‌دهد. پزشک باید گلوی بیمار را از نظر قرمزی و تورم بررسی کند. سپس از بیمار در مورد سایر علائم از جمله تب، سرفه، آبریزش بینی یا بثورات پوستی سوال می‌پرسد. پاسخ به این سوالات به پزشک کمک می‌کند تا سایر احتمالات و بیماری‌ها را رد کند. در ادامه پزشک، گوش‌ها و بینی را برای یافتن علائم عفونت بررسی خواهد کرد.

در صورتی که در مرحله اولیه، ورم لوزه تایید شد، ممکن است از گلوی بیمار نمونه‌برداری کنند تا ببینند که عامل ورم لوزه‌ها باکتریایی است یا خیر. همان‌طور که گفته شد در موارد شدید، تشخیص این که علت عفونت ویروسی است یا باکتریایی، برای درمان مناسب بیماری ضرورت دارد.

درمان و مدیریت ورم لوزه

در بیشتر افراد، ورم لوزه به درمان خاصی نیاز ندارد و تنها با مراقبت‌های خانگی، پس از چند روز بهبود می‌یابد. اما گاهی هم علائم بیشتر از حالت معمول طول می‌کشند یا این که ممکن است عوارضی ایجاد کنند که به درمان پزشکی و دارویی نیاز داشته باشند.

به‌هرحال همیشه برای درمان ورم لوزه باید علت آن را در نظر گرفت، چرا که علت تاثیر زیادی روی شیوه درمان انتخابی بیماری دارد. همچنین سن، فاکتورهای خطر و سایر بیماری‌های زمینه‌ای هم باید در انتخاب شیوه درمانی لحاظ شوند.

دنبال بهترین راهکار درمان ورم لوزه هستی؟ مشاوره بگیر.

دکتر ورم لوزه

۱. مراقبت خانگی ورم لوزه

در اکثر بیماران تورم لوزه تنها با استراحت کردن و مراقبت‌های خانگی بعد از گذشت چند روز برطرف می‌شود. برای درمان هر چه سریع‌تر ورم لوزه در خانه، می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید:

• استراحت کافی داشته باشید.
• نوشیدنی‌های خنک و تسکین دهنده گلو مصرف کنید.
• استامینوفن و ایبوپروفن برای تسکین درد و کنترل تب موثرند.
• بزرگسالان می‌توانند آب‌نمک گرم غرغره کنند.
• مایعات بیشتری مصرف کنید.
• مصرف مواد غذایی مقوی و مایع مانند سوپ می‌تواند به روند بهبودی و درمان کمک کند.

۲. دارو درمانی ورم لوزه

زمانی که علت ورم لوزه عفونت ویروسی است، معمولا به مصرف دارو نیاز ندارید. البته می‌توان با کمک یک داروساز، از قرص‌های مکیدنی حاوی بی‌حس‌کننده موضعی، ضدعفونی‌کننده یا داروی ضدالتهاب برای تسکین علائم استفاده کنید. اما اگر نتایج آزمایش نشان دهد که علت التهاب و تورم لوزه، عفونت باکتریایی است، ممکن است پزشک مصرف یک دوره کوتاه آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی را تجویز کند.

در بیمارانی که عفونت با آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی برطرف نمی‌شود، به تزریق آنتی‌بیوتیک‌های وریدی نیاز است. اگر دلیل ورم کردن لوزه‌ها، آلرژی و حساسیت‌های فصلی است، می‌توان با مصرف آنتی‌هیستامین و داروهای ضد حساسیت، علائم را تسکین داد. 

پیشگیری از ورم لوزه

اکثر موارد ورم لوزه ناشی از عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی است که این عوامل مسری هستند و در نتیجه این بیماری می‌تواند از فردی به فرد دیگر منتقل شود. در نتیجه بهترین را برای پیشگیری از التهاب و تورم لوزه‌ها، رعایت بهداشت فردی، از جمله موارد زیر است:

• شست‌وشوی مداوم دست‌ها خصوصا قبل از خوردن غذا
• جداکردن غذا، لیوان، ظروف یا بطری آب فردی که بیمار است
• فاصله گرفتن از افرادی که علائم بیماری را دارند
• استفاده از ماسک در محیط‌های عمومی که احتمال انتقال بیماری در آنجا بالاست

عوارض ورم لوزه

در بیشتر موارد ورم لوزه عوارض جدی ایجاد نمی‌کند. اما در برخی از افراد، خصوصا کسانی که نقص سیستم ایمنی دارند، تورم و التهاب لوزه‌ها گاهی اوقات می‌تواند منجر به عوارضی مانند موارد زیر شود:

• آپنه انسدادی خواب
• آبسه پرتونسیلار
• سنگ لوزه
• سلولیت لوزه

در افرادی که التهاب لوزه باکتریایی در آنها درمان نشده، خطر بیشتری برای ابتلا به موارد زیر وجود دارد:

• آرتریت واکنشی پس از عفونت استرپتوکوکی (درد و تورم مفاصل که ظرف ۱۰ روز پس از عفونت استرپتوکوکی رخ می‌دهد).
• تب روماتیسمی
• تب مخملک
• التهاب کلیه

نتیجه گیری

ورم لوزه یک عارضه رایج، خصوصا در کودکان و نوجوانان است. تورم لوزه ها نتیجه عفونت ویروسی یا باکتریایی لوزه هاست و معمولا با مشکلاتی همچون تب، درد و التهاب گلو و مشکلات بلع همراه است. در بیشتر موارد این تورم بعد از یک دوره کوتاه و تنها با مراقبت‌های خانگی برطرف می‌شود. اما زمانی که علت عفونت باکتریایی است، ممکن است به درمان دارویی با آنتی بیوتیک های خوراکی یا تزریقی هم نیاز باشد.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!